રાંધણ છઠ નો તહેવાર - Randhan Chhath


રાંધણ છઠ શ્રાવણ મહિના ની કૃષ્ણ પક્ષની છઠ્ઠના દિવસે રાંધણ છઠ તરીકે મનાવવામાં આવે છે 


ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર શ્રીકૃષ્ણના મોટા ભાઇ બલરામનો જન્મ પણ આ દિવસે થયો હતો.  

રાંધણ છઠ Randhan Chhath નો તહેવાર દરેક રાજ્યમાં અલગ-અલગ નામે ઉજવવા માટે આવે છે ગુજરાતમાં તેને રાંધણ છઠ તરીકે ઉજવાય છે તો ક્યાંક આ તહેવાર ને હલષષ્ઠી, ચંદન છઠ, હળછઠ, હરછઠ વ્રત, તિનછઠી, તિન્નિ છઠ, લલહી છઠ, કમર છઠ, અથવા ખમર છઠના  વગેરે નામોથી  ઓળખવામાં આવે છે. રાંધણ છઠના દિવસે મહિલાઓ પોતાના પુત્રના હિસાબથી છ મોટા માટીનાં વાસણમાં પાંચ અથવા સાત અનાજ અથવા મેવા ભરે છે આવી પરંપરા છે. 

ગુજરાતમાં આ દિવસે રાંધણ છઠનો તહેવાર  ના દિવસે લોકો પોતાના ધરે અલગ અલગ વાનગી બનાવવામાં આવે છે. 

આ બધી વાનગીઓ બનાવ્યા પછી રાંધણ છઠના રાત્રે ઘરના ચુલા ની સાફ સફાઈ કરી ને ચુલા ઠંઠો કરવામાં આવે છે. રાંધણ ગેસ કે ચુલા ની પૂજા કરાય છે ચુલો ઠંડા કર્યા પછી તેનો પર સાતમે ના દિવસે તે ચુલા પર રસોઈ કરવામાં આવતી નથી.

રાંધણ છઠના બીજા દિવસે શીતળા સાતમે આવે છે શીતળા માતાની પૂજા ધર  મા કરવામાં આવે છે  અને સાતમના દિવસે ઘરમાં રસોઇ બનાવવામાં આવતી નથી માટે રાંધણ છઠના દિવસે મહિલાઓ રાંધીને બીજા દિવસ માટેનું વધારે ભોજન રાખે છે અને સાતમના દિવસે મંદિરમાં પૂજા કરી કથા સાંભળ્યા બાદ પહેલાથી તૈયાર કરેલ ઠંડું ભોજન જમવામાં આવે છે.

રાંધણ છઠના દિવસે માન્યતા પ્રમાણે માતા શીતળા ઘરે ઘરે જઇ  ચુલામાં આળોટતા હોય છે આ માટે આ દિવસે સાંજે જ ચૂલા ને ઠારી દેવામાં આવે છે આમ શીતળા માતા ઘરના ચુલાથી ઠંડક મળવે છે અને માતા શીતળા સુખી થવાના આશીર્વાદ આપી બીજા ઘરે જાય છે માટે રાંધણછઠ મા સાંજે ચૂલો ઠંડો કરવાની પરંપરા છે. હાલ શહેર માં ગેસ આવી ગયા છે તો ગેસને પણ ઠંડો કરવાની પરંપરા  છે. એક દિવસ ઠંડુ ભોજન જમવાથી શરીરમાં થતી વિકાર પણ શાંત થઈ જાય છે. અને શરીર નીરોગી રહે છે. 

છઠના દિવસે બલારામજીનો જન્મ થયો હતો બલરામજીની જન્મજયંતિ તરીકે ઓળખાય છે. બલરામજીનું મુખ્ય શસ્ત્ર એ હળ છે. આ માટે તેમને હલાધર પણ કહેવામાં આવે છે. આ ઉત્સવનું નામ શસ્ત્રના મુજબ "હળ" પરથી રાખવામા આવ્યું હતુ. ભારતના કેટલાક  ભાગોમાં તેને ‘લાલાય છઠ’ તરીકે ઓળખાય છે. માટે મહિલાઓ પોતાના પુત્રના લાંબા આયુષ્ય અને સમૃદ્ધિની માટે ઉપવાસ પણ કરે છે. 

આ દિવસે હલછઠ વ્રતમાં ગાયના દૂધ અને દહીંનો ઉપયોગ કરી શકાય નહીં. આ ઉપરાંત ગાયના દૂધ અને દહીંનું સેવન કરવામા આવતુ નથી  આ દિવસે ભેંસનું દૂધ અને દહીંનું સેવન કરવામાં જ આવે છે. આ ઉપરાંત હળથ દ્ધારા ખેડવામાં આવેલું  અનાજ અને ફળ પણ ખઇ શકાતું નથી


ટિપ્પણીઓ

ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો

આ બ્લૉગ પરની લોકપ્રિય પોસ્ટ્સ

કેમ ગર્ભ બદલવો પડ્યો 😮બલરામ જયંતિની પૌરાણિક કથા | Balram Janam katha

છબી
બલરામ જયંતિની પૌરાણિક કથા: ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના મોટા ભાઈ બલરામજીનો જન્મ Yogmaya - Grabh-Badalyu હિન્દુ ધર્મમાં બલરામ જયંતિ Balram Janam History ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના મોટા ભાઈ અને ભગવાન વિષ્ણુના અવતાર-પરિવાર સાથે જોડાયેલા મહાન પાત્ર બલરામજીના જન્મોત્સવ તરીકે મનાવવામાં આવે છે. બલરામજીને પ્રેમથી બલદેવ, બલભદ્ર અને હલધર પણ કહેવામાં આવે છે. તેમના હાથમાં હળ ધારણ કરવાને કારણે તેઓ “હલધર” તરીકે પ્રસિદ્ધ થયા. બલરામજીનો જન્મ કેવી રીતે થયો? Krishna - Balram  શ્રીમદ્ ભાગવત મહાપુરાણના દશમ સ્કંધમાં શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામજીના જન્મ સાથે જોડાયેલી કથા મળે છે. મથુરામાં કંસના અત્યાચારનો સમય હતો. દેવકીના સંતાનોને કંસ મારી નાખતો હતો. જ્યારે દેવકી સાતમા સંતાનથી ગર્ભવતી થઈ, ત્યારે ભગવાનની યોગમાયાની વ્યવસ્થા અનુસાર તે ગર્ભ દેવકીના ગર્ભમાંથી રોહિણીજીના ગર્ભમાં સ્થાનાંતરિત થયો. આ રીતે રોહિણીજીના ગર્ભમાંથી બલરામજીનો જન્મ  થયો. આ કારણે બલરામજીને સંકર્ષણ નામ પણ મળ્યું. “સંકર્ષણ”નો અર્થ અહીં એક સ્થાનેથી બીજા સ્થાને ખેંચીને લાવેલા સાથે જોડાય છે. બલરામજીના જન્મ પછી તેઓ ગોકુળમાં રોહિણીજી સાથે રહ્યા. ત્યારબાદ શ્રીકૃષ્ણનો ...
Read more »

વામન જયંતી - ભગવાન વામનનો જન્મ કેમ થયો? રાજા બલિ અને વામન અવતારની પૌરાણિક કથા | Vaman Avatar Katha gujarati

છબી
ભગવાન વામનનો જન્મ કેમ થયો? રાજા બલિ અને વામન અવતારની પૌરાણિક કથા | Vaman Avatar Kahani gujarati  વામન અવતારની પૌરાણિક કથા, રાજા બલિ અને વામન ભગવાનની કથા,રાજા બલિની સંપૂર્ણ કથા, ભગવાન વામનનો જન્મ કેમ થયો,ભગવાન વિષ્ણુના દશાવતારમાં વામન અવતાર, Vaman Avatar Katha in Gujarati, Vaman Avatar  Vaman Avatar  હિંદુ ધર્મના પવિત્ર ગ્રંથોમાં ભગવાન વિષ્ણુના વિવિધ અવતારોનું વર્ણન મળે છે. તેમાંથી એક મહત્વપૂર્ણ અવતાર છે વામન અવતાર. ભગવાન વિષ્ણુએ વામન Vaman Avatar સ્વરૂપ ધારણ કરીને દૈત્યરાજ બલિનો અહંકાર દૂર કર્યો અને દેવતાઓને તેમનું સ્થાન પાછું અપાવ્યું. પરંતુ આ કથા માત્ર બલિને હરાવવાની નથી; તેમાં દાન, વચનપાલન, ભક્તિ અને ભગવાનની કરુણાનો પણ સુંદર સંદેશ છે. વામનનો જન્મ ભગવાન વામનનો જન્મ કેમ થયો? પ્રહ્લાદના પુત્ર વિરોચન અને વિરોચનના પુત્ર હતા મહાબલી, એટલે કે રાજા બલિ. બલિ પરાક્રમી, દાનવીર અને પ્રજાપ્રેમી રાજા હતા. તેમણે પોતાની શક્તિ અને પરાક્રમથી ત્રણેય લોક પર પોતાનું પ્રભુત્વ સ્થાપિત કર્યું. બલિની શક્તિ સતત વધતી જતાં દેવતાઓનું સ્વર્ગલોક પરનું અધિકાર પણ છીનવાઈ ગયું. દેવમાતા અદિતિ પોતાના પુત્ર...
Read more »

શ્રાદ્ધ કેમ કરવામાં આવે છે? | Shraddha ni Katha in Gujarati

છબી
પિતૃપક્ષમાં શ્રાદ્ધ કેમ કરવામાં આવે છે? સંપૂર્ણ માહિતી શ્રાદ્ધ ની કથા, શ્રાદ્ધનું મહત્વ, પિતૃપક્ષ, પિતૃપક્ષ શ્રાદ્ધ, પિતૃ તર્પણ, પિંડદાન, પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ, શ્રાદ્ધ ક્યારે કરવું, Shraddha, Shradh Vidhi,Pitru Paksha katha Gujarati, શ્રાદ્ધ  “મૃત્યુ પછી પોતાના સ્વજનો માટે શ્રાદ્ધ કેમ કરવામાં આવે છે? પિતૃપક્ષનું સાચું ધાર્મિક મહત્વ શું છે?” હિંદુ ધર્મમાં આ પ્રશ્નનું ખૂબ ઊંડું મહત્વ છે. પિતૃપક્ષ એ પોતાના પૂર્વજોનું સ્મરણ, તેમના પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવા અને પરંપરા અનુસાર તર્પણ તથા શ્રાદ્ધ કરવા માટેનો વિશેષ સમય માનવામાં આવે છે. પિતૃપક્ષને શ્રાદ્ધ પક્ષ અથવા મહાલય પક્ષ પણ કહેવામાં આવે છે. આ સમય ભાદરવા મહિનાની પૂર્ણિમા પછી શરૂ થતા કૃષ્ણ પક્ષથી અમાવસ્યા સુધીનો હોય છે. જોકે ચોક્કસ તારીખ દર વર્ષે પંચાંગ પ્રમાણે બદલાય છે. શ્રાદ્ધનો અર્થ શું છે? ‘શ્રાદ્ધ’ શબ્દ ‘શ્રદ્ધા’ પરથી આવ્યો છે. એટલે કે પૂર્વજો પ્રત્યે શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસથી કરવામાં આવતું કર્મ. શ્રાદ્ધનો મુખ્ય ભાવ માત્ર કોઈ વિધિ કરવો નથી, પરંતુ પોતાના માતા-પિતા, દાદા-દાદી અને અગાઉની પેઢીના પૂર્વજોને યાદ કરીને તેમના પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્...
Read more »